Skip to main content

An Bailiúchán

Grianghraf den Bhailiúchán.
Bailiúchán Lamhscríbhinní Sheáin Mhic Giollarnáth.
Páidir, Lth as Lámhscríbhinn 52
Páidir, Lth as Lámhscríbhinn 52

Chuir Seán Mac Giollarnáth 47 lámhscríbhinn le chéile, ábhar béaloidis ina bhformhór, nuair a bhí sé ina bhreitheamh cúirte dúiche i gConamara 1925-1950. Tá na bunlámhscríbhinní lonnaithe in Ionad an Acadaimh, Carna, agus tá leaganacha scanta dóibh sa mbailiúchán seo.

Is faoi scéalta agus faoi sheanchas atá sa chuid is mó den ábhar i Lámhscríbhinní Sheáin Mhic Giollarnáth.I measc an ábhair bhéaloidis áirítear scéalta, paidreacha, foclóirí, tomhais agus seanfhocail. I bhfoirm alt nó dréachtaí atá cuid den ábhar seo agus i bhfoirm nótaí garbha nó liostaí atá an chuid eile.  An-taisce go deo iad na nótaí ar imill na leathanach agus an t-ábhar ilghnéitheach. Sna litreacha, meamraim agus nótaí pearsanta éagsúla faightear breis eolais ar na scéalaithe agus ar an gcaidreamh a bhí ag Mac Giollarnáth leo, ar an gcaidreamh a bhí idir na bailitheoirí éagsúla, agus ar an bhflosc oibre a bhí ar bhailitheoirí agus ar bhéaloideasóirí ag an am.

Léiríonn na lámhscríbhinní an dúil a bhí ag Mac Giollarnáth sa dúlra freisin. I measc na dtéacsanna a d’fhoilsigh sé ar an dúlra tá Féilire na nÉan (1940) agus Mo Dhúthaigh Fhiáin (1949). Sliocht as ceann de na foclóirí dúlra agus fiadhúlra atá sa leathanach scanta agus tras-scríofa deireanach thall.