Teideal

Cuairt ar Theileann (16/05/1977)

Achoimre

Tuairisc faoin uair ar ionsaigh an tIRA stáisiún Gharda an Chósta i dTeileann Stáisiún Gharda an Chósta, Teileann, ar shuíomh an National Inventory of Architectural Heritage

Cur Síos

Sa chlár seo, labhraíonn Mícheál Mac Giolla Easbuic le daoine as Teileann, Co. Dhún na nGall. Déanann Aodh Ó Beirn cur síos ar a shaol i dTeileann. Labhraíonn sé faoin iascaireacht sa cheantar agus na hathruithe atá tagtha air an tslí mhaireachtála sin le himeacht na mblianta. Luaitear freisin Stáisiún Gharda an Chósta sa cheantar. Is fothrach é [ag an am ar craoladh an clár]. Bhíodh gardaí cósta ann ag faire amach ar smuigléirí. Bhíodh na gardaí céanna ar thóir baill den IRA i rith Chogadh na Saoirse. D'ionsaigh an tIRA an stáisiún i 1920, agus dódh é i 1923.

Déanann Proinsias Ó Baoill [9:00] cur síos ar an rang tógála bád atá ar siúl i dTeileann faoi scáth an Choiste Gairmoideachais. Ina dhiaidh sin [12:13] labhraíonn Seán Mac Briartaigh (John Mhánais) faoina shaol féin ar an oileán. Chaith sé tréimhse freisin in Arm na Breataine.

Ag críoch an chláir [23:00], labhraíonn Mícheál Ó Gallchóir faoina shaol féin ag fás aníos ar Theileann. Déanann sé trácht ar an bhfliú mór a tháinig i ndiaidh an Chéad Chogadh Domhanda. Is cuimhin le Ó Gallchóir siúl go dtí an siopa óna theach féin i lár an lae i mí na Nollag 1918. Lá breá a bhí ann, ach níor casadh oiread is duine air ar an mbealach go dtí an siopa nó ar a bhealach abhaile ach an oiread. Bhí muintir an bhaile uilig tinn mar gheall ar an bhfliú.

Léiritheoir

Ó Colla, Feardorcha

Aoi

Ó Beirne, Aodh

Ó Baoill, Prionsias

Mac Briartaigh, Seán

Ó Gallchóir, Mícheál

Dáta

1977-05-16

Tréimhsí Ama

12/06/1921 : D'ionsaigh an tIRA stáisiún Gharda an Chósta i dTeileann

1919-1921 : Cogadh na Saoirse

1918: An Fliú Mór

Raon Tíreolaíochta

Teileann, Co. Dhún na nGall

Fad na Míre

00:29

Contae

Contae Dhún na nGall

Ábhar na Míre

Teileann

An Fliú Mór

Cogadh na Saoirse

An tIRA

Garda an Chósta

Aitheantóir

64969

Teanga

ga

Cearta

© RTÉ Raidió na Gaeltacha. Gach Ceart Ar Cosaint.

Foinse

Cartlann RTÉ Raidió na Gaeltachta

Cineál Mír

Fuaim